سخنرانی شهرام پرستش با عنوان «سرمایه‌داری و ارزش‌های متعالی»؛ ۴دی۸۷

۹۳۲

عقل مدرن با بورژوازی خویشاوند است

فیلسوفان عصر روشنگری ادعا داشتند که با شکل گیری نهاد عقل مدرن، جهان از تاریکی به روشنایی درمی آید. ادعای بزرگ کانت و فیلسوفان روشنگری این بود که عقل از جهان راززدایی می کند. من تصور می کنم ادعای این فلاسفه معکوس شد؛ به شکلی که خود عقل تبدیل به یک امر مقدس شد و کسی در باب عقل که به اسطوره تبدیل شده بود، شک نمی کرد.
مدرنیته نیازمند انسان هایی است که یک مدل آگاهی خاص داشته باشند و عقل را فراتاریخی بدانند و باور داشته باشند که عقل با بورژوازی هیچ نسبتی ندارد. کاپیتالیسم به این ارزش ها دامن زده است. در حالی که اگر عقل مدرن را پایین بیاوریم، نسبت های آن آشکار می شود و درمی یابیم که عقل ذاتاً نمی تواند بی طرف باشد و تاریخی است. عقل مدرن با بورژوازی خویشاوند است، اما بورژوازی تلاش دارد عقل را به منزلۀ یک ارزش بی طرف معرفی کند.

این سخنرانی، ۴دی۸۷ ، در همایش «جستاری در مفهوم و ماهیت کاپیتالیسم»، در دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شده است.

دیدگاه بگذارید

شما اولین پیام را بگذارید

avatar