سخنرانی دکتر بیژن عبدالکریمی با عنوان «شاخص‌هایی از تفکر آینده»، ۲۹اردیبهشت۱۳۹۴

۱۶۵۶

جهان امروز بیش از همیشه نیچه‌ای است

«به راستی روزگار کنونی به لحاظ نظری و متافیزیکی چه شاخصه‌هایی دارد و از چه بحران‌هایی رنج می‌برد که تفکر آینده درصدد پاسخگویی به آن است؟» این سوال، پرسش اصلی دکتر بیژن عبدالکریمی در سخنرانی خود با عنوان «شاخص‌هایی از تفکر آینده» است که در همایش بین‌المللی «آینده فرهنگ» ایراد شد. او معتقد است که جهان کنونی با مقولات نیچه‌ای بیش از هر قول دیگری قابل تبیین است. صریح‌تر اینکه جهان کنونی، جهان نیچه‌ای است. بر این اساس، دکتر عبدالکریمی در سخنرانی خود ابتدا با برشمردن مهمترین شاخصه‌های متافیزیکی جهان کنونی، به بیان ویژگی‌های فرهنگی جهان کنونی می‌پردازد.

بسط و غلبه امپریالیسم افراطی، پنهان شدن غرایز در پس نهادها و کشاکش مستمر به جای آرمان صلح کانتی ناشی از حاکمیت خرد، تحقق «انسانِ هابزی»، تضعیف همبستگی‌های اجتماعی و احساس تعلق فرد به جامعه، پایان یافتن عصر دولت-ملت‌ها، مرگ میراث تاریخی و فرهنگی، مرگ مفهوم ملت، فروپاشی مرزهای جغرافیایی و تضعیف مرجعیت‌های سیاسی، ظهور دولت الکترونیک، متزلزل شدن مفروضات بنیادین سیاست مدرن، عدم وجود نیروهای رهایی‌بخش (پرولتاریا دیگر منجی بشریت نیست)، مرگ اتوپیا، پایان یافتن عصر انقلاب و حذف مفهوم انقلاب از قاموس تفکر بشر امروز، تلقی ستیزه به‌معنای نابهنجاری (هرگونه ستیزه با وضع موجود سرکوب می‌شود)، مرگ اصالت‌ها، افزایش جبر سیستم، تبدیل ماهیت امر سیاسی به اقتصادی، فقدان وجود یک اصل تنظیم‌کننده در سیاست، رسانه‌ای شدن جهان و انسان، افزایش احساس ازخودبیگانگی، اضمحلال امر سیاسی و در یک کلام ظهور «آخرین انسان»، از مهم‌ترین شاخصه‌های فرهنگ کنونی جهان هستند.

دکتر عبدالکریمی در بخش سوم سخنان خود، شاخص‌های جهان آینده را از منظر کسانی بیان می‌دارد که از جهان کنونی خرسند نیستند و در پی افق‌های تازه برای فرهنگ بشراند. به باور دکتر عبدالکریمی، دوران ما، چنانکه «جیانی واتیمو» (فیلسوف ایتالیایی) گفته، دوران انتولوژی‌های درهم‌شکسته است.

این سخنرانی، ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۴، در نشست «افق‌های پیش روی فرهنگ‌ها» از سلسله نشست‌های همایش بین‌المللی «آینده فرهنگ» در دانشگاه علامه طباطبایی ایراد شده است.

دیدگاه بگذارید

شما اولین پیام را بگذارید

avatar