سخنرانی دکتر محمد‌رضا جوادی یگانه در همایش «خویش‌کاوی ایرانیان در دوران مدرن»-۳۱فروردین۹۵

۱۴۴۵

ایرانیان از خودشان دلِ خوشی ندارند

کتاب «سرگذشت حاجی بابای اصفهانی» چنانکه دکتر محمدرضا جوادی یگانه می‌گوید؛ تا سالها مهمترین مرجع برای شناخت ایرانیان، بیرونِ مرز‌های ما بوده است. «هر دیپلماتی که می‌خواسته به ایران سفر کند با مطالعه «حاجی بابا» می‌توانسته اطلاعات جامعی درباره ایران به دست بیاورد.» این کتاب جزو منفی‌ترین دست‌نوشته‌های غربی‌ها درباره ایرانی‌ها است. دکتر جوادی یگانه در سخنان خود درباره این کتاب، برخی دلایل که موجب شهرت و اهمیت این کتاب شده است را بازگو می‌کند. اهمیت ماجرا در این است که «حاجی بابا» کتابی است که ما را با عمومی‌ترین انگارۀ ایرانیان از خودشان، مواجه می‌سازد. انگاره‌ای که در دو سخنرانی این نشست، اساسا ناشی از دیدگاهی شرق‌شناسانه است.
«ایرانی‌ها از ایرانی‌بودن خودشان دل خوشی ندارند.» این گزاره‌ای است که دکتر محمد‌رضا جوادی یگانه آن را در انتهای سخنرانی درباره سرنوشتی که کتاب «حاجی‌بابا»ی جیمز موریه در ایران پیدا کرده است، بیان می‌کند. او بر این باور است که در ایران، امتناع آشکاری از پرداخت علمی و جامعه‌شناسانه به جامعه ایران و خلقیات ایرانیان وجود دارد و توجه بیش از حد به اثری چون «حاجی بابا» به این دلیل است. گفتاری که دکتر مقصود فراستخواه، نیز در سخنرانی دیگری در همین پنل دنبال می‌کند. هر دو سخنران به نحوی گفتار رایج و عرفی درباره ایرانیان را که اساسا انگاره‌ای شرق‌شناسانه است را نفی می‌کنند. اما پرسش اینجاست که آیا گفتار علمی درباره خلقیات ایرانیان، می‌تواند هویت ایرانی را نجات دهد و ایرانی بودن را پسند اغلب ایرانیان قرار دهد؟

سخنرانی مقصود فراستخواه در همین نشست را اینجا تماشا کنید.

دیدگاه بگذارید

شما اولین پیام را بگذارید

avatar