سخنرانی محمد اردبیلی در همایش جامعه ایران - ۲۲اردیبهشت۹۵

۲ ماه پیش ۷۷۴

با این‌همه، جامعه‌ شناسی به فلسفه نیازمند است

آیا فلسفه نقش سیاسی می‌پذیرد؟

سیمافکر: محمد‌مهدی اردبیلی در این سخنرانی، صراحتا از ضرورت فلسفه برای جامعه‌ شناسی سخن می‌گوید. تا جایی که پای شناخت در میان است؛ اردبیلی می‌گوید که جامعه‌ شناسی را گریزی از فلسفه نیست. هرچند این موضوع، همواره دستکم در فضای آکادمیک ایران، در میانۀ گفتگوهای پرتنش انضمامی درگرفته است؛ اما هنوز ممکن است یک مسألۀ اشرافی در درون مناقشۀ صنفی میان علوم به حساب بیاید. با این‌همه حتی مساله از این نیز فراتر است. اخیرا پای گفتاری به میان آمده است که از مکر فلسفه برای جامعه‌ شناسی سخن می‌گوید. هرکس که داستان دکتر اباذری را دستکم در یکی دو سال اخیر دنبال کرده باشد، می داند که این چهره برجسته جامعه شناسی ایران، در سخنرانی های اخیرش، همواره بر فلسفه شوریده است. اما اباذری هرگز نگفته است که جامعه‌ شناسی به فلسفه نیاز ندارد. هر چه باشد او خودش از جمله کسانی بوده است که پای فلسفه را به نحوی روشمند به جامعه‌شناسی باز کرده است. شورش اخیر اباذری بر علیه فلسفه از جنس دیگری است. اباذری از چرایی فلسفه برای جامعه‌ شناسی پرسش نکرده است بلکه پا را فراتر گذاشته و دراین‌باره حکمی صادر کرده است! فلسفه آمده که جایی برای جامعه‌ شناسی نباشد! به دیگر سخن، اباذری متوجه اهمیت پرداختن به «بنیاد»ها برای جامعه‌شناسی هست، اما او اقتدار فلسفه را موضوعی سیاسی می‌داند. مسأله فلسفه نیست. مساله این است که امر تجربی نباشد. با این‌همه آیا فلسفه را می‌توان تماما به جایگاهی سیاسی راند؟ دستکم اینکه چشم‌انداز دیالکتیکی که اردبیلی از فلسفه به دست می‌دهد، می‌تواند از هر ایفای نقش سیاسی، پیش بیافتد.

دیدگاه بگذارید

Be the First to Comment!

avatar
wpDiscuz