سخنرانی ابراهیم فیاض در همایش «دورنمای جامعه پس از اجرای برنامه ششم توسعه» - ۱۰اسفند۹۴

۲۰۵۷

در غیبت دانشگاه، توسعه راه خودش را پیدا کرده است

سیمافکر: برنامه ششم توسعه همان طور که از نامش پیداست، برنامه آینده کشور است. طرحی است برای ساختن آینده، البته به آن شکلی که امروز می طلبد. برنامه ششم توسعه بر اساس درکی که امروز از نیازها و الزامات کشور وجود دارد، نوشته می‌شود. هر چه برنامه توسعه بیشتر ادامه طرح امروز باشد، عقلانیت قابل اعتمادتری در آن دیده می‌شود. ابراهیم فیاض اما در فیلمی که می‌بینید، برنامه توسعه را بر اساس آنچه که پیش روی ماست و قرار است بر سرمان آید، به چالش می‌کشد. از منظر فیاض، از آنجا که برنامه توسعه ششم، ضعف‌های بزرگ و کوچک طرح امروزین توسعه کشور را، در تار و پود خود دارد و ادامه دهنده همین ضعف‌هاست، مبتنی بر عقلانیت قابل قبولی نیست. این دیدگاه انتقادی در عین این که ما را به مواجهه با خطر پیش رو (که از دل طرح امروزین توسعه برآمده است) فرا می‌خواند، چنین به نظر می‌رسد که هرگز بر مصلحت‌ها و ضرورت‌ها استوار نبوده و نیست. این دیدگاه انتقادی، امتیاز خود را اشراف بر شرایط روز کشور و جهان می‌بیند، اما از درک ضرورت و عقلانیت همین طرح فعلی توسعه سر باز می‌زند. در حالی که هر طرحی باید هر دو شرط پایایی و روایی را داشته باشد، گفتارهای حاضر، چه گفتارهای هنجاری و چه گفتارهای انتقادی درباره توسعه نشان داده‌اند که توان دست‌یابی به چنان طرحی که هم پایایی داشته باشد و هم روایی ندارند. با اینهمه، هر قدر هم که نداشتن روایتی از توسعه که هر دو صفت را داشته باشد، کشور و ملت را به خطر بیاندازد، باز هم چاره‌ای جز جلو رفتن نیست. حتی اگر علم امروز ایرانی، درکی قابل اعتماد و قابل قبول از آینده و پیشرفت ارائه نکند. علمی که صدای نخراشیده و ساز ناکوکی دارد، صدایی نشنیدنی. همین است که حتی اگر بدترین برنامه توسعه هم تدوین شده باشد، باز هم صدایی بلند نمی‌شود و آوازی شنیده نمی‌شود. آن چنان که فیاض هم در همین سخنرانی، برای ارائه مهم‌ترین آرائش ناگزیر می‌شود به مخاطب دانشگاهی خود تذکر دهد و او را وادارد که حرف ناشنیدنی نهاد علم را درباره توسعه‌ای که هنوز به فهم در نیامده است، گوش کند.

دیدگاه بگذارید

شما اولین پیام را بگذارید

avatar