سخنرانی دکتر ناصر فکوهی در همایش «دورنمای جامعه پس از اجرای برنامه ششم توسعه»-۱۰اسفند ۹۴

۱۶۰۲

نهایتا جامعه طرح توسعه را تاب می‌آورد

سیمافکر: برنامه ششم توسعه از همان اولین روزهایی که تقدیم مجلس شد، موضوع انتقادات فراوانی از جانب افراد و گروه‌های مختلف بوده و هست. در میان همه انتقادات آن دسته که بحثی اساسی و جدی درباره برنامه توسعه ارائه کردند، کسانی بودند که نقد خود را مبتنی بر نسبت برنامه ششم توسعه با طرح جهانی اقتصاد نئولیبرال سامان دادند. در این دست از انتقادات، همواره آثار سوء اقتصاد نئولیبرال بر وضع اقتصاد، فرهنگ و سیاست مورد بحث قرار می‌گیرد.
ناصر فکوهی یکی از افرادی است که از همین منظر انتقاد خود را به برنامه ششم وارد می‌کند. او البته در این سخنرانی، موضوع انتقاد خود را نظام آموزشی و دانشگاهی قرار می‌دهد و توضیح می‌دهد که اقتصاد نئولیبرال ـ که در ایران با پروژه موسوم به خصوصی‌سازی پی گرفته شد، چه سامانی به نظام آموزشی و دانشگاهی می‌دهد؛ و این سامان چه لطماتی به کلیتی به نام «جامعه» می‌زند. به همین خاطر است که در روایت فکوهی، تبیین مسائل حوزه نظام آموزشی و دانشگاهی، در واقع کل پروژه توسعه در ایران را کاملا درگیر می‌کند. پرسش مهم در این میان آن است که چگونه طرحی مثل برنامه ششم توسعه «کلیت»ی به نام توسعه و فرهنگ و در یک کلام «جامعه» را در خطر قرار می‌دهد؟ اگر در نقد برنامه توسعه باید کلیت جامعه را در نظر گرفت، مگر در تدوین برنامه توسعه، همین کلیت جامعه مدنظر نبوده است؟ حتما بوده است. اگر در نقد برنامه توسعه باید مسائل انضمامی متعینی را بررسی نمود، مگر همین مسائل متعین انضمامی موجب تدوین همین برنامه توسعه نشده است؟ حتما شده است. به نظر می رسد گفتار انتقادی، هرچند تلاش می کند از واقعیتی ملموس همچون «جامعه» سخن بگوید و از آن، برای اقتدار گفتار خودش بهره بگیرد، اما نقدش همچنان می تواند متهم به نادیده گرفتن ضرورت های واقعی حرکت و حیات جامعه شود. ضرورت‌هایی که جامعه را بر آن داشته، با اذعان به مضراتی که طرحی مثل برنامه ششم توسعه می‌تواند داشته باشد، این برنامه توسعه را تاب آورد و با وجود همه انتقادات آن را ادامه دهد. اما آیا واقعا انتقادی در کار نیست؟ چگونه می توان انتقادات را از اتهام، نجات داد؟ شاید نقدها باید واقعی تر بشوند.

همچنین ببینید:
سخنرانی ابراهیم فیاض در همایش «دورنمای جامعه پس از اجرای برنامه ششم توسعه» – ۱۰اسفند۹۴

دیدگاه بگذارید

شما اولین پیام را بگذارید

avatar