سخنرانی صالح نجفی در همایش «فلسفه و ادبیات» - ۲۶آبان۹۵

۲ ماه پیش ۱۲۴۸

فلسفه و ادبیات؛ اتحادیه ابلهان

تحلیلی روانشناختی از ادبا و فلاسفه

سیمافکر: وسوسه تحلیل روان‌شناختی هنرمندان، ادیبان و فیلسوفان گاه رفتاری عامیانه پنداشته می‌شود. اما گاهی از رهگذر همین تحلیل‌ها می‌توان پی به نقطه‌ای اساسی‌تر برد: نقطه‌ای که موضوع فعالیت چنین شخصیت‌هایی را با دستاویز قرار دادن فرم فعالیت آنها توجیه و برجسته می‌کند.
صالح نجفی در این سخنرانی با اشاره به مقدمه کتاب less than nothing از ژیژک طبقه‌بندی جدیدی در این راستا ارائه می‌دهد. در این طبقه‌بندی نوعی از بلاهت، فصل مشترک شخصیت فعالان ادبی و فلسفی است. او سه دسته کانا(idiot)، کودن(moron) و کالیو(imbecile) را به‌عنوان انواع ابلهان برمی‌شمرد و کار فلسفی را حاصل imbecile بودن می‌داند. با این توضیح که کار فلسفی ملازم نوعی کندذهنی است: فیلسوف سرعت نمایش هستی را برای خود کند می‌کند تا آنچه هست خود را به او بنمایاند. به‌عبارت دیگر، فیلسوف به زبان به‌عنوان یک دیگری بزرگ اعتقاد دارد اما به آن اعتماد نمی‌کند. در این تعریف فیلسوف نه بی‌اندازه باهوش است و نه بسیار کودن؛ او فردی متوسط است که در این میانه به‌خوبی ناظر حرکت همه‌چیز است. نجفی در ادامه با ریشه‌شناسی واژه imbecile کار را به ادبا می‌رساند و طوری که گویی این دو (ادیب و فیلسوف) دو روی یک سکه‌اند، ادبا را افرادی می‌داند که از اموری که تاریخ رسمی، آنها را دروغ می‌شمارد؛ حقیقت می‌سازد.
پایان سخنرانی صالح نجفی، پایانی هنرمندانه است که می‌تواند جسورانه‌تر ادامه بیابد. به‌ویژه به‌دلیل نسبتی که او بین ادبا، فلاسفه و زبان به‌عنوان یک دیگری بزرگ برقرار می‌کند. این نسبت فاصله‌ای است که این دو، بنا به حوزه فعالیت خود، از زبان می‌گیرند تا گم‌شده‌ای را در یابند. اینکه این گم‌شده در هر یک از این حوزه‌ها چه رویی از خود را عیان می‌کند و چه رویی را پنهان، سؤالی است که ممارست در آن مرزها را روشن‌تر می‌کند تا فلسفه‌ای شاعرانه و شعری فلسفی تلقی نشود.

◊ این سخنرانی در همایشی با عنوان «فلسفه و ادبیات» در دانشکده سینماتئاتر دانشگاه هنر و به همت انجمن علمی ادبیات نمایشی این دانشکده برگزار شده است. 

همچنین ببینید:
بوطیقای ارسطو؛ دربارۀ تفسیر- سخنرانی کامران سپهران در همایش «فلسفه و ادبیات؛ در تعقیب ارسطو»
دربارۀ زبانِ تصویر-سخنرانی سیاوش جمادی در همایش «فلسفه و ادبیات؛ دیالکتیک حس و عقل در فلسفه و ادبیات»

 

دیدگاه بگذارید

5 دیدگاه در "فلسفه و ادبیات؛ اتحادیه ابلهان"

avatar
نادر
نادر

استراتژی حاشیه نویسی سیمافکر بر ویدئوها همیشه یکی ست: اتخاذ فاصله ای زیباشناختی از محتوای ویدئو و قضاوت و تکمله نوشتن بر آن، از همان موضع «از بالا». تحلیل هایی که گاهی زیبا می شوند، گاهی مسخره، اما این دو غیر از عمیق یا چرند بودن آنهاست…

ژیژک کتابی با عنوان less and nothing ندارد، نام کتاب او، less than nothing است!

بابونه راستگویان
بابونه راستگویان

سلام
فسلفه و ادبیات عنوان نشستی است چند ساعته توسط سه استاد ادبیات – فلسفه و تئاتر ( سیاوش جمادی ،صالح نجفی و کامران سپهران) که انجمن علمی ادبیات نمایشی دانشگاه هنر در آبان ماه سال ۱۳۹۵ برگزار شد. متاسف و متاثر شدم از اینکه تنها بخش کوتاهی از این نشست پربار رو بعد از ۶ ماه و ناقص روی سایت شمامی بینم. امیدوارم از هر سه استاد ارجمند این نشست بخش هایی رو با عنوان درست سخنرانی انتخاب و در اختیار مخاطبان فهیم سیمافکر بگذارید. با تشکر از سایت پربارتون

سردبیر
سردبیر
سلام به خاطر اقتضائات رسانه ای ناگزیریم سخنرانی های طولانی را کوتاه کنیم. در این کار تلاش می کنیم تا حد ممکن از محتوای اصلی گفتار حذف نشود. این امر در هر کار رسانه ای ناگزیر است. برای مثال خلاصه سازی هایی که رسانه های مکتوب از سخنرانی ها انجام می دهند را در نظر گیرید که بیش از اینها در محتوا دخل و تصرف می کنند. درباره زمان انتشار سخنرانی که فرمودید ایرادی است وارد، که در صددیم زمان انتشار را به زمان سخنرانی نزدیکتر کنیم. البته این موضوع نیز برای برخی سخنرانی های نظری که اساسا زمانمندی در… Read more »
بابونه راستگویان
بابونه راستگویان

ممنونم از توضیحاتتون درباره ی به موقع پخش نشدن این مهم .بازم دلیل نام بردن بانی و برگزار کننده این نشست رو درک نمی کنم.
لطفا نام انجمن علمی ادبیات نمایشی و دانشگاه هنر که برگزار کننده این نشست بودند در همین ویدئو نیز قید شود.

حسین دهباشی
حسین دهباشی

نمی دونم چرا به برگزار کننده و محل برگزاری و اطلاعات دیگر اشاره نمی کنید! این برخوردتون خیلی غیر حرفه ایه!

wpDiscuz