سخنرانی محمدباقر خرمشاد در نشست «بررسی مسائل جامعه شناسی سیاسی ایران» - ۱۸دی۹۵

۲ ماه پیش ۳۹۰

باید از مردم سخن گفت

مسئولیت امروز جامعه‌شناسی، فراتر از تضمین گردش کار جامعه‌شناسان است

سیمافکر: بار دیگر، حضور گستردۀ مردم در انتخابات ریاست‌جمهوری، تحلیل‌گران و ناظران داخلی و بین‌المللی را تحت تأثیر قرار داد. البته نمی‌شود گفت همه به یک اندازه شگفت‌زده شده‌اند. حتما بوده‌اند کسانی که پیش‌بینی چنین چیزی را می‌کردند اما نمی‌توان کتمان کرد که در این انتخابات هم حتی تا شب انتخابات نمی‌شد برآورد چندان روشنی از میزان حضور مردم و رفتار انتخاباتی آنان ارائه داد. کسانی که مدعی پیش‌بینی درست هستند احتمالا توضیحی جز بسنده‌کردن به تجربه‌های قبلی و نهایتا شمّ خودشان برای گفتن ندارند. مهم اما به اشتراک گذاردن ابزارها و مدل‌های تحلیل و امکان ارزیابی آنهاست. نابسندگی ابزارهای تحلیل رفتار مردم، به حدی آشکار شده است، که حتی برخی اندیشمندان سیاسی و جامعه‌شناسان بر آن شده‌اند تا خودِ همین نابسندگی را به یک مدل تحلیلی تبدیل کنند و از «معماگونگی» رفتار مردم ایران بگویند. البته که سیاست، خصوصا سیاست مردمی، همواره شکلی از جادو‌وارگی را در خود دارد، اما چگونه می‌توان نیروی این جادو را از آنِ خود کرد؟ به نظر می‌رسد تسخیر کردن این نیرو، ضرورت دارد. نه فقط برای بهره‌برداری از آن، بلکه در وهلۀ اول برای بر عهده گرفتن مسئولیت آن! به هر حال مردمی که سیاست را به میل خودشان رقم زده‎اند، همواره و در هر دوره‌ای، چیزی را طلب کرده‌اند. مطالبه‌ای که تحقق آن مسئولیت سیاست است.
فیلمی که می‌بینید، آیین افتتاح انجمن جامعه‌شناسی سیاسی ایران است. انجمنی که به گفتۀ دکتر خرمشاد که مسئولیت آن را بر عهده دارد، می‌خواهد فرآیندهای پیش‌بینی ناپذیر سیاست در ایران را هم در رفتار حکومت، هم در رفتار مردم و هم در معاملۀ حکومت با مردم و مردم با حکومت، پیش‌بینی، تحلیل و ارزیابی کند. هرچند آرمان انجمن جامعه‌شناسی نیز نهایتا به مانند گفتار حاکم بر فرآیند تحول علوم انسانی، آرمان کاربردی‌سازی این علوم است، اما از این فراتر نیز می‌توان انتظار داشت: راهی که انجمن جامعه‌شناسی سیاسی ایران پیش گرفته است شاید بتواند شفاف‌تر از همیشه از «مردم» بگوید.

دیدگاه بگذارید

2 دیدگاه در "باید از مردم سخن گفت"

avatar
نادر
نادر
کلا این عبارت قصار «برعهده گرفتن مسئولیت» را از نویسندگان سیمافکر بگیرید، هیچ تحلیلی برای هیچ ویدئو یا پدیده ی انسانی در چنته نخواهند داشت! لطفا مسئولیت این همه مسئولیت بر عهده افکندن را برعهده بگیرید و دامنه ی واژگانی محدود و مضیق خود را گسترش دهید! هر نکته معنا و هر عبارت جایی دارد، «مسئولیت» درست نوشتن اقتضا میکند که یک کلید واژه را هر جایی، از تحلیل سینما و نقد فیلم و برجام و روشنفکری و جامعه شناسی و علوم انسانی و سیاست و هنر و …. اینقدر جا و بی جا تکرار نکنید که لبه ی معنایی… Read more »
امیر راغب
امیر راغب
سپاس از التفات و توجه شما به سایت سیمافکر. دوست عزیز! ما با شما کاملا موافقیم که در زمانه ای که در آن به سر می بریم، مهم ترین مسئولیت، اتفاقا مسئولیت سخن گفتن است. خصوصا برای یک رسانه، مسئولیت پذیری در قبال مواضعی که می گیرد و حرفهایی که می زند، بسیار مهم است. اتفاقا از همین رو باور داریم که مواضع یک رسانه نباید به رنگین کمانی از مفاهیم و گزاره های متمایز تبدیل شود. گسترش دامنه واژگانی یک رسانه، اگر به معنای موضع گیری های رنگین کمانی باشد که برای هر گوشی چیزی باب میلش برای گفتن… Read more »
wpDiscuz