سخنرانی کامران سپهران در نشست «فلسفه و ادبیات؛ در تعقیب بوطیقا» - ۲۶آبان۹۵

۲ ماه پیش ۵۰۲

بوطیقای ارسطو؛ دربارۀ تفسیر

آثار کلاسیک برای همیشه کلاسیک‌اند.

سیمافکر: عنوان این سخنرانی در نوع خود جالب توجه است؛ «در تعقیب ارسطو» این عنوان می‌گوید: قرار است ارسطو و کتاب مهمش یعنی بوطیقا در طول تاریخ دنبال شود. اما چه چیز باعث می‌شود این سوال به ظاهر بدیهیِ «اهمیت بوطیقا چیست؟» را از خود نپرسیم؟ به راستی چرا باید بوطیقا به عنوان کلاسیک‌ترین متن در نقد ادبی هنوز پیش چشم ما باشد؟ از این «تعقیب» چه می‌آموزیم؟ دکتر سپهران که از اساتید برجسته گروه هنرهای ادبیات نمایشی دانشگاه هنر است، البته با لحنی صمیمی یک چیز را تمام مدت هم‌چون یک معلم به ما یادآوری می‌کند؛ قضاوت دربارۀ بوطیقای ارسطو اصلا و ابدا آسان نیست. بوطیقا نه تنها هنر تراژدی بلکه زندگی بشر را قرن‌ها تحت تأثیر گذاشته است. بوطیقا نحوه دیدن و تماشا کردن را تغییر داده و این همه به قدرت تفسیر میسر شده‌است. بوطیقا خود تمنای تفسیر است. دکتر سپهران نشان می‌دهد با وجود تمام تاریخی که از بوطیقا در طول زندگی بشر از یونان باستان و از زمان تراژدی‌ها تاکنون در دسترس ماست، هنوز قضاوت دربارۀ این کتاب و دست‌آوردهایش به سادگی ممکن نیست. مفسران زیادی چنان که او نیز از آن‌ها یاد می‌کند درباره کتاب سخن گفته‌اند. در حقیقت بسیاری دوباره آن را تفسیر کرده‌اند. بوطیقا کتابی منحصر به فرد است. اثری است درباره اثر هنری که پس از تولید به وجود آمده، و بر تولید آثار هنری پس از خود تأثیر داشته است. تمام گفتگوهایی که پیرامون اثر ادبی(هنری) گرد بوطیقا شکل گرفته‌اند با کلیدواژه‌های همیشگی و البته غیرکلیشه‌ای گره خورده‌اند؛ کلماتی چون فرم و مضمون، جزء و کل و … سخنرانی دکتر سپهران این نکته تامل برانگیز را یادآور می‌شود؛ ما اکنون و همیشه درگیر بحث از فاصله‌های میان این دوگانه‌هاییم. دوگانه‌هایی که قرن‌هاست پابرجایند.

◊ این سخنرانی در همایشی با عنوان «فلسفه و ادبیات» در دانشکده سینماتئاتر دانشگاه هنر و به همت انجمن علمی ادبیات نمایشی این دانشکده برگزار شده است. 

همچنین ببنید:
فلسفه و ادبیات؛ اتحادیه ابلهان-سخنرانی صالح نجفی در همایش «فلسفه و ادبیات؛ حکمت کالیوها»
دربارۀ زبانِ تصویر-سخنرانی سیاوش جمادی در همایش «فلسفه و ادبیات؛دیالکتیک حس و عقل در فلسفه و ادبیات»

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

avatar
wpDiscuz