سخنرانی خسرو باقری در همایش «برنامه درسی و فرهنگ: تجربه ایرانی» - ۲۷فروردین۹۶

۲ ماه پیش ۵۰۷

هست از پس پرده گفت‌وگوی من و تو!

تعلیم و تربیت با هدایت فرهنگ، امکان گفت و گو را فراهم می‌کند.

سیمافکر: از دغدغه‌های رایج میان اصحاب علوم انسانی، خصوصا در یکی دو دهۀ اخیر، یکی این است که امکان گفت‌وگوی بین رشته‌ای، در میان جامعۀ دانشگاهی گشوده شود. آن‌ها امید دارند که این گفت‌وگو، به ارتقای درک عمومی از مناسبات اجتماعی، به عنوان مسألۀ مشترک رشته‌های مختلف علوم انسانی بی‌انجامد. در عین حال، همواره جماعت علمی این یا آن رشته، کسانی در دیگر رشته‌ها را متهم کرده‌اند که بر سر تعصبات صنفی خودشان، گاه و بی‌گاه، در گفت‌وگوهای میان‌رشته‌ای، مانع‌تراشی می‌کنند. اما آیا مسأله واقعا تعصبات صنفی نحله‌ها و رشته‌های مختلف نسبت به یکدیگر است که مانع این گفت‌وگو شده است؟
دکتر خسروباقری، ریشۀ اصلی این معضل را در تعلیم و تربیتی می‌داند که نهایتا رفتار قشرهای مختلف جامعه، و از جمله، جماعت اهل علم را شکل می‌دهد. این سخن که مهم‌ترین مانع گفت‌وگو در ایران، فقدان فرهنگ گفت‌وگو است؛ البته سخن تازه‌‌ای نیست؛ اهمیت بیان دکتر باقری در آن است که تعلیم و تربیت را مغز این فرهنگ می‌داند. به باور باقری، آن‌چه فرهنگ را پویا می‌کند؛ پذیرش امکان «تفسیر» یک فرهنگ است و این همان اصلی است که می‌بایست در کانون‌های تعلیم و تربیت، یعنی در مدرسه و دانشگاه، میان کسانی که به تعلیم و فراگیری علم، مشغولیت دارند، شکل بگیرد.
با شنیدن سخنان خسرو باقری، لابد باید بپذیریم که رشد امکان گفت‌وگو در جامعه و خصوصا در مجامع علمی، به پرورش قابلیتی تربیتی در خود این مجامع، مربوط می‌شود و ربطی به حکومت‌ها و شرایط سیاسی ندارد. باقری برای به کرسی نشاندن این باور، مثال‌هایی مشابه از فضای فرهنگی پیش و پس از انقلاب می‌آورد، تا نشان دهد پویایی اجتماعی، در وهلۀ اول، موضوعی تربیتی و نه سیاسی است. اما آیا نمی‌توان این پرسش را پیش روی خود دکتر باقری گذاشت که تأکید او بر اولویت فرهنگ و تعلیم تربیت، چیزی بیش از تعصب صنفی متخصص یک رشتۀ علمی، به موضوع دانش خود نیست؟ آیا در این‌جا هم تعصب صنفی، به کار سیاست‌زدایی از معضل گفت‌وگو در جامعۀ علمی ما نیامده است؟

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

avatar
wpDiscuz