سخنرانی حسینعلی نوذری در سمینار «ماکس وبر و دانشگاه مدرن» - ۶دی۹۵

۳ روز پیش ۱۹۰

بیمِ مراقبت

چگونه مراقبت از نهاد علم، می‌تواند کار علمی را به خطر بی‌اندازد؟

سیمافکر: دانشگاه مدرن، حالا پدیده‌ای فراگیر است. مناسبات نهاد علم، امروز فقط در اروپا و آمریکا نیست که متأثر از تحولات مدرن قرار دارد. از عناوین و سرفصل رشته‌های دانشگاهی گرفته تا شیوۀ تحصیل، طول دوران تحصیل، مناسبات استاد و دانشجو، بروکراسی و سیستم اداری دانشگاه و حتی رابطۀ دولت و دانشگاه، در سراسر جهان، شکل و شمایلی نسبتا یکسان یافته و «مدرن» شده است. ما که به اقتضای تحولات سیاسی، مظاهر مدرنیته را هم‌چون یک بسته‌بندی تمام و کمال، برداشت کرده‌ایم، معمولا ناسازواری‌ نهادهای مدرن با شرایط و منویات فرهنگی خودمان را یک‌جانبه به کاستی‌های فرهنگ ایرانی نسبت می‌دهیم و از این نکته غافلیم که مدرنیته در همان بستر فرهنگی خودش نیز تاریخی داشته که آبستن بحران‌های فراوانی بوده و هست. 
حسینعلی نوذری در این سخنرانی با تمرکز بر آرای ماکس وبر در باب دانشگاه مدرن، تلاش می‌کند بحران‌های دانشگاه را در بستر مناسبات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آلمان قرن نوزدهم نشان دهد. وبر در هنگامه‌ای به مسائل دانشگاه در آلمان اندیشیده است که «استقلال علمی»، هم‌چون یک آرمان مدرن برای نهاد دانشگاه، نسبتی بحرانی با مناسبات مالی، اداری و سیاسی دولت و دانشگاه یافته است. وبر نشان می‌دهد که در بستر همین بحران‌هاست که مراقبت نهاد علم از کار علمی، می‌تواند خود کار علمی را تهدید کند. بحران‌خیز بودن دانشگاه هم برای ساحت علم و هم برای ساحت سیاست، پدیده‌ای خاص ما نیست و طرح آن در گفتار فلسفۀ دانشگاه می‌تواند ابعاد گسترده‌تری از آن را پیش چشم ما بیاورد.

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

avatar
wpDiscuz