سخنرانی مهدی گلشنی در نشست «ضرورت عنایت دانشکده‌های مهندسی و علوم پایه به فلسفه و فلسفه علم» - ۳۰فروردین۹۶

۶۶۶

علم، فلسفه را فرا می‌خواند

سیمافکر: مرز گسترش علوم تا به کجاست؟ با کدام نیرو می‌توان جلوی پیشرفت افسارگسیختۀ علم را گرفت و با کدام نیرو می‌توان مسیر رشد علمی را جهت داد و غایتی برای آن ترسیم کرد؟ آیا علوم، با نیرویی در درون خودشان هدایت می‌شوند؟ آیا تبدیل شدن پیشرفت‌های علمی به موضوع مناقشات اخلاقی، دینی و فلسفی، بیانگر آن نیست که رشد علمی، دلالت‌های بیرون از علم دارد؟
دکتر گلشنی در این سخنرانی، به مواجهه با گرایش‌هایی می‌پردازد که می‌خواهند مرز مشخصی بین فلسفه و علوم دقیقه بگذارند و این دو حوزه را به کلی از یکدیگر جدا کنند. او به بازخوانی نظرات فیزیکدانان برجسته می‌پردازد و خاطرنشان می‌کند که بدون التفات به بنیان‌های فلسفی، معیار موفقیت یا ناکامی در فیزیک و علوم مهندسی از دست ما می‌گریزد. بسیاری از جنایات هولناک بشری مانند ساخت بمب‌های اتم، تخریب بی‌سابقۀ محیط زیست و هرآنچه که با پیشرفت تکنولوژی مرتبط بوده، در نقطه‌ای اتفاق افتاد که فیزیک و تکنولوژی با بی‌توجهی از کنار مسائل بنیادی انسان عبور کردند.
در واقع گلشنی در پی غلبه بر آن شکلی از کار علمی است که در آن، اهل علم، با سرگرم شدن به «قواعد علمی» و کارکردهای تجربی علم، از مسائل اساسی خودشان که همان ابعاد فلسفی و انسانی علم است، غفلت می‌ورزند. صدایی که از او شنیده می‌شود، تاکیدی بر این واقعیت است که متافیزیک هیچ‌گاه پای خود را از محاسباتی‌ترین و تجربی‌ترین مسائل علم بیرون نمی‌گذارد.

دیدگاه بگذارید

Be the First to Comment!

avatar
wpDiscuz