گفتار دکتر سیدحمید طالب‌زاده در نشست نقد و بررسی کتاب «گفت‌وگویی میان هگل و فیلسوفان اسلامی» ۱۷آبان۱۳۹۶

۱۳۴۰

آزمون معاصرت فلسفه اسلامی

برنامه‌ای را که می‌بینید، گفتار دکتر سیدحمید طالب‌زاده، استاد گروه فلسفه دانشگاه تهران، در نشست نقد و بررسی کتاب «گفت‌وگویی میان هگل و فیلسوفان اسلامی؛ صیرورت، دیالکتیک و ایده‌آلیسم» است. نشستی که ۱۷آبان۱۳۹۶ در سرای اهل قلم خانۀ کتاب برگزار شد و در آن، دکتر محمدتقی طباطبایی، استادیار گروه فلسفه دانشگاه تهران و دکتر شمس‌الملوک مصطفوی، استادیار گروه فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی، به بررسی و ارزیابی کتاب یادشده نشستند.
دکتر طالب‌زاده در این کتاب می‌کوشد فضای تازه‌ای برای گفت‌وگو میان فلسفۀ اسلامی و فلسفۀ مدرن بگشاید و از این راه، به راهی برای پاسخ به پرسش‌ها و چالش‌های زمانه بیندیشد.
او در این گفت‌وگو، هگل را برای نمایندگی اندیشۀ غربی برگزیده است، زیرا او را فیلسوفی می‌داند که «معاصرت را می‌توان در اندیشۀ او بازشناخت. فیلسوفی که مدرنیته را به خودآگاهی رسانید، تا جایی که همۀ تحولات بعدی جامعۀ مدرن در ارتباط با این خودآگاهی رقم خورده است».
وی باور دارد در صورتی که فلسفه ربط خود را با زندگانی از دست بدهد، دیگر با آینده سروکاری ندارد و اکنون که فلسفۀ اسلامی در سودای حضور در عرصۀ جهانی است، اگر خواستار آن باشد تا به آینده بیندیشد، لازم است پیش از پرداختن به مسائل معاصر، به نفس معاصرت بیندیشد. از این‌رو است که او، گفت‌وگوی فیلسوفان اسلامی با هگل را آزمون معاصرت فلسفه اسلامی می‌نامد.
دکتر طالب‌زاده برای نیل به این چشم‌انداز، از راه رودررونشاندن تفکر صدرالمتالهین در افق «اتحاد عاقل و معقول» و «حرکت جوهری» با «صیرورت» و «زمان مدرنیته» در اندیشۀ هگل در پی امکانی برای گفت‌وگو می‌باشد. به گونه‌ای که با به‌فعلیت‌رسیدن این امکان، به دوپارگی زندگی در زمانۀ مدرن و اندیشیدن در زمانۀ پیشامدرن پایان داده شود و بتوانیم به وضع آشفتۀ اندیشه در روزگار کنونی‌مان سامان بخشیم.
ایدۀ دکتر طالب‌زاده، معاصرت‌اندیشی است. پرداختی را که او در مقالۀ «نگاهی دیگر به ادراکات اعتباری، امکانی برای علوم انسانی» به نظریۀ اعتباریات علامه طباطبایی دارد نیز باید در همین بافت خوانش کرد. ایده‌ای که اگر به فرجام برسد، می‌تواند امکانی را برای دستیابی به علوم انسانی خودمانی‌تری بازگشاید.

در این‌باره بخوانید: فلسفه، معاصرتی است که خود را می‌اندیشد

سیمافکر در تلگرام

سیمافکر در اینستاگرام

دیدگاه بگذارید

شما اولین پیام را بگذارید

avatar