دومین قسمت مستند قرن من، آدام کورتیس - بی‌بی‌سی، ۲۰۰۲

۵۱۲

مصرف، احساسی است که به جهان داریم

در میانۀ قرن گذشته این باور عمومی شکل گرفت که هر شرکتی بخواهد در کار اقتصادی خود موفق شود باید نقش مهمی به روان‌شناسان بدهد. آنها دربارۀ شکل ظاهری محصول، چگونگی عرضۀ آن به مشتری و حتی کیفیت خود محصول نظر می‌دادند. به‌عبارت دیگر، این روان‌شناسان بودند که می‌گفتند چه‌چیز خوب می‌فروشد. آنها بودند که باید ذهن مخاطب را متوجه محصول می‌کردند و محصول را نیز به سمت ذهن مخاطب جهت می‌دادند. از آن پس، همه چیز در کنترل روان‌شناسان بود.
قسمت دوم مستند «قرن من» شرح هیجان‌انگیزی است از ماجراهایی که مصرف در یک قرن گذشته از سرگذرانده است. همۀ این ماجراها آنچه که ما امروز «طبیعی» می‌پنداریم را موجه می‌کند و توضیح می‌دهد که باوری که ما نسبت به داشتن چیزی، مصرف آن چیز و احساس رضایت از این مصرف داریم، چگونه تا این حد حقیقی جلوه می‌کند. امری که ۵۰ سال پیش، هرگز تا این اندازه طبیعی به حساب نمی‌آمد. تا پیش از آن زمان، انسان یک کالا را مصرف می‌کرد، چون تنها به‌نحوی مادی به آن نیاز داشت. اما در دوران جدید، مصرف به مسائل روانی و دورنی، مثل احساس من نسبت به خود، رضایت از زندگی و شکل ایده‌آل آن گره خورده است. مصرف در شکل جدید آن، تبدیل شدن اشیا به بخشی از وجود خود ما است. ما با مالکیت و مصرفِ یک کالا گویی در حال غنی‌ساختن و گسترده‌کردن بخشی از وجودمان هستیم. در روزگار ما مصرف آشکارا وجه نمادین یافته است و همین باعث شده تا رابطۀ پراتیک میان علم و بازار، به شکل برجسته‌ای رخ بنماید. این ادامۀ داستان مصرف در «قرن من» است: علم روان‌شناسی به کمک بازاریابی می‌آید و بازاریابی را به یک «تخصص» تبدیل می‌کند. «قرن من» در ادامۀ پیگیری سرنوشت ایده‌های فروید در قرن بیستم، در قسمت دوم نیز نشان می‌دهد که چگونه روان‌شناسی و روان‌کاوی فرویدی، خیلی زود، اروپا را ترک می‌گوید و از سوی عمل‌گرایی فلسفۀ آمریکایی استقبال می‌شود.
«قرن من» مستندی ۴ قسمتی است که به سفارش بی‌بی‌سی توسط آدام کورتیس ساخته و در سال ۲۰۰۲ پخش شد. قسمت دوم این مستند «مهندسی رضایت» نام دارد. این قسمت توضیح می‌دهد، چگونه ایده‌های زیگموند فروید از طریق دخترش آنا فروید به شرکت‌ها کمک کرد قوای روانی انسان‌ها را به خدمت مصرف در آورند.

بیشتر ببینید: نخستین قسمت مستند «قرن من»
بیشتر ببینید: سومین قسمت مستند «قرن من»
بیشتر ببینید: چهارمین قسمت مستند «قرن من»

سیمافکر در تلگرام

سیمافکر در اینستاگرام

دیدگاه بگذارید

شما اولین پیام را بگذارید

avatar